Coğrafya

Türkiye’de çıkarılan önemli madenler

Demir: En büyük demir yatakları Doğu Anadolu Bölgesindedir. Sivas-Divriği’de yaklaşık %80’i çıkarılır. Bunun dışında Hekimhan-Hasan Çelebi (malatya), Kayseri, Kahramanmaraş, Adana, Hatay, Sakarya, Balıkesir ve Torbalı’da çıkarılır. Çıkarılan demir madeni Ereğli, İskenderun, Karabük, Kırıkkale ve Sivas’taki demir-çelik işletmelerinde işlenir.

Bakır: Uçak, motor, elektrik, elektronik sanayisinde kullanılır. Murgul (Artvin), Küre (Kastamonu), Maden (Elazığ) ve Ergani’de çıkarılır. Samsun, Ergani ve Murgul’da bakır işletmeleri vardır. Samsun, Bakır işletmelerinin ham maddesi Murgul ve Küre’den gelir.

Krom: Sertlik derecesi yüksek, dayanıklı, paslanmayan krom, paslanmaz çelik üretiminde kullanılır. Türkiye krom rezervlerinde dünyada 4. sıradadır. Yıllık üretimin yaklaşık yarısı ihraç edilir. Guleman (Elazığ), Köyceğiz ve Fethiye, Acıpayam ve Buldan (Denizli), Orhaneli, Aladağ önemli krom yataklarımızdır. Krom ihraç edildikten sonra kalanı Elazığ ve Antalya’daki ferro-krom işletmelerinde işlenir.

Boksit: (Alüminyum): Alüminyum hammaddesidir. Seydişehir (Konya), Akseki (Antalya), Milas (Muğla), Hassa (Hatay) da çıkarılır. Seydişehir Alimünyum işletmelerinde işlenir.

Manganez: İşlenerek, saf manganez metali haline dönüştürülür. Saf manganez metali, dayanıklı, sert sanayi çeliği yapımında kullanılır. Ceyhan ve Denizli’de önemli manganez yatakları vardır.

Kurşun – Çinko: Kurşun ve çinko birlikte bulunurlar. Harita üzerinde verilen alanlarda çıkarılırlar. Keban (Elazığ) ve Kayseri işletmelerinde işlenir.

Volfram (Tungsten): Elektrik, elektronik, çelik ve boya sanayisinde kullanılır. Bursa – Uludağ’da çıkarılır.

Fosfat: Gübre sanayiinde kullanılır. Mazıdağı (Mardin), Çınar (Diyarbakır), Besni ve Gölbaşı (Adıyaman)’nda çıkarılır.,

Kükürt: Kimya, gübre, boya, lastik sanayisinde ve bağcılıkta kullanılır. Keçiborlu ve Sarayköy de çıkarılır.

Civa: Elektirik, elektronik sanayide ve eczacılıkta kullanılır. Ödemiş (İzmir), Sarayönü (Konya), Kadınhan (Balıkesir) önemli yataklardır.

Mermer: Kalkerin başkalaşıma uğraması sonucu oluşmuştur. Ülkemizde çok çıkarılmaktadır ve inşaat sektöründe kullanılır. Marmara Adası, Kapıdağ Yarımadası, Elazığ, Afyon, Çanakkale, Eskişehir, Denizli önemli mermer yataklarıdır.

Zımpara taşı: İzmir, Denizli, Muğla, Antalya, ve Aydın çevresinde çıkarılır.

Tuz: İzmir-Çamaltı tuzlası (denizden), Tuz Gölü, Çankırı (Çankırı Tuz Lamba), Kırşehir, Eskişehir, Erzincan, Yozgat ve Kars (kaya tuzu) çıkarılır.

Lületaşı: Süs eşyası yapımında kullanılır. Genellikle ihraç edilir. Eskişehir’de çıkarılır.

Oltutaşı: Dünya’da sadece oltu (Erzurum)’da çıkarılır. Tespih ve süs eşyası yapımında kullanılır.

Soda: Van Gölü’nden elde edilir. Tatvan tesislerinde işlenir.

Bor Mineralleri: Boraks adı da verilir. Tuz bileşikleri halindedir. Dünya rezervinin yaklaşık % 70’i Türkiye’dedir. Cam, seramik sanayi, temizlik maddeleri sanayi, nükleer santrallerin yapımı, roket yakıtı yapımında, yangın söndürme maddeleri ve kağıt hamuru yapımında kullanılır. Bigadiç, Susurluk (Balıkesir), Seyitgazi (Eskişehir), Emet (Kütahya), yörelerinde çıkarılır. Büyük bölümü Bandırma daki, geri kalanı ise Kırka daki tesislerde işlenir.

Manyezit (Magnezyum): Alüminyumdan hafif ve sert bir metal elde edilir. Yüksek sıcaklara dayanıklı olduğu için, demir-çelik endüstrisi, cam fabrikaları ve bu gibi sanayi kuruluşlarındaki frınların yapımında kullanılır. Bilecik, Ankara, Kütahya, Eskişehir, Sivas, Erzincan, Erzurum ve Kars illerinde manyezit yatakları bulunur. Kütahya manyezit fabrikasında işlenir.

Barit: Nükleer santrallerde ve petrol çıkartımında kullanılır. Dünya barit rezervlerinde Türkiye ilk sırada yer alır. Eskişehir, Kahramanmaraş, Antalya, Muş’ta çıkarılmaktadır.

Altın: Süs eşyası yapımında ve yatırım aracı olarak kullanılır. En fazla Ege Bölgesinde çıkarılmaktadır. Bergama, Kaz Dağları ve çevresinde çıkarılmaktadır.

Kaynak Çankırı tuz lamba

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir